Home » Europa » Nederland » Haarlem

Haarlem | 7 x historie ontdekken in de stad van Frans Hals

by Steven
Gepubliceerd: Laatste update: Leestijd: 7 minuten

Lonely Planet omschreef Haarlem als een verborgen juweeltje. Volgens de reisgids behoort deze stad in Noord-Holland tot één van de mooiste plekken van Europa. En wie er al geweest is moet dat zeker kunnen beamen. Met een aantal bijzondere musea, historische grachtenpanden en kanalen lijkt Haarlem erg op onze hoofdstad. Het wordt daarom ook wel Amsterdam in het klein genoemd. Maar gelukkig heeft Haarlem een eigen karakter en dat maakt deze stad tot een ideale bestemming voor een stedentrip in eigen land. In deze historische reisgids lees je meer over de geschiedenis en laat ik je kennismaken met de leukste bezienswaardigheden van de stad. Op naar Haarlem…

Op zoek naar inspiratie voor toekomstige reizen? Hier vind je een lijst van 100 inspirerende historische bezienswaardigheden die je ooit in je leven bezocht moet hebben.

Travel4history maakt gebruik van affiliate links. Dit betekent dat je als je een boeking maakt via één van de links op deze website, Travel4history daar een kleine vergoeding voor krijgt. Dit kost je overigens niks extra! Ben je tevreden met de informatie op Travel4history, dan kan je dit zien als een ondersteuning van deze website.

Sint Bavo Kerk in Haarlem
Het uitzicht op de Sint Bavo Kerk in het centrum van Haarlem

Geschiedenis – Een korte historie van Haarlem


Haarlem mag dan wel het Amsterdam in het klein worden genoemd, maar in feite is de kleine broer ouder. Al in 1245 kreeg de stad officieel stadsrechten, Amsterdam pas rond 1300. Een ook was Haarlem in de zestiende eeuw één van de belangrijkste steden van Nederland. Zowel op industrieel als op cultureel gebied ontwikkelde de stad zich voorspoedig. Sectoren waar de stad faam in maakte waren de textielindustrie, de scheepsbouw, bierbrouwerijen en bloeide de schilderkunst op. Haarlem was de plek waar je moest zijn.

Maar ook Haarlem moest zich verweren tegen de Spaanse overheersing aan het begin van de Tachtigjarige oorlog (1568-1648). Inwoners kwamen in opstond en leken de strijd te verliezen. Het gevolg was hongersnood, de pest en Spaanse strafmaatregelen. Rond 1580 vertrokken de Spanjaarden en dit leidde tot de komst van Franse en Vlaamse immigranten. Wederom bloeide de stad op en was de linnennijverheid een belangrijke sector voor de werkgelegenheid.

Kaart van Haarlem omstreekt 1650
Haarlem omstreeks 1650 – Door Onbekend – Atlas van Loon, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=8266827

Frans Hals was drie jaar oud toen hij 1586 met zijn ouders vanuit Mechelen naar Haarlem migreerden. Het grootste gedeelte van zijn leven verbleef hij in deze stad en schilderde hij een aantal van zijn meesterwerken. Hij overleed uiteindelijk in 1666. Ook Haarlem profiteerde van de bloeiperiode van Amsterdam. In 1631 werd een trekvaart aangelegd tussen beide steden en dat bevorderde de handel aanzienlijk.

En die verbinding met Amsterdam is er altijd gebleven. Twee eeuwen na de aanleg van de trekvaart werd de eerste spoorlijn in Nederland aangelegd. Op 20 september 1839 reed de eerste stoomlocomotief van Amsterdam naar Haarlem. Dit was het begin van de industrialisatie in Nederland en de stad groeide van 20.000 inwoners rond 1800 naar 60.000 rond 1900.

Wist je trouwens dat inwoners van Haarlem muggen worden genoemd? Waarschijnlijk is dat in de vijftiende eeuw ontstaan als een scheldwoord voor kleinzieligheid (muggenziften).


Bezienswaardigheden – 6 x zien en doen in Haarlem


Haarlem is een oude stad met allemaal mooie historische gebouwen, kanalen en gezellige tuinen en hofjes. Een selectie van de leukste historische bezienswaardigheden van de stad vind je hieronder…

Het prachtige Frans Hals Museum in Haarlem
Frans Hals Museum in Haarlem

1. Ontdek het Frans Hals Museum


Hoewel Frans Hals (1582-1666) geboren werd in Antwerpen heeft hij zowat zijn hele leven gewerkt en gewoond in Haarlem. Hij behoort tot één van de Hollandse Meesters en wordt qua aanzien vergeleken met zijn tijdgenoot Rembrandt van Rijn. Hij schilderde vooral schuttersstukken, een groepsportret van gildes. Naast het werk van Frans Hals zul je hier ook schilderijen tegenkomen van andere Hollandse Meesters, zoals Rembrandt, Ferdinand Bol en Jan Steen.

Het Frans Hals Museum is gevestigd in een oudemannenhuis, een bejaardenhuis uit de 17de eeuw met een prachtige binnentuin. Het museum staat ook wel bekend als het Museum van de Gouden Eeuw.

Kamer in het Frans Hals Museum
Een van de mooie kamers die er in het museum te vinden zijn

2. Ga lunchen op de historische Grote Markt


Het centrum van de stad wordt toch wel gekenmerkt door de Grote Markt. Aan dit grote plein bevinden zich een aantal bijzondere bouwwerken, zoals de St. Bavo Kerk en het stadhuis. Op het plein staat een standbeeld van Laurens Janszoon Coster. Hij werd, vooral in Nederland gezien als de uitvinder van de boekdrukkust. Tegenwoordig staat de Duitser Johannes Gutenberg bekend als de echte uitvinder van de boekdrukkunst.

Aan de Grote Markt bevinden zich een heleboel gezellige en leuke restaurantjes en cafés. Maar het bekendste café van de stad is toch wel grand-café Brinkmann. Deze zaak opende in 1879 haar deuren (in een ander pand dan het huidige) en was jarenlang het café waar de meeste sterke drank van Nederland werd verkocht. Sinds 1902 is het gevestigd in het pand De Kroon aan de Grote Markt en is het nog steeds één van de drukst bezochte horecazaken van de stad.

Jopenbier: Naar oud-Haarlems recept
In 1994 bestaat Haarlem 750 jaar en om dat te vieren wordt het Jopenbier geïntroduceerd. Dit bier heeft als oorsprong een oud-Haarlems recept uit 1501. In die tijd kende Haarlem meer dan 50 brouwerijen. De brouwerij van het Jopenbier is gevestigd in de oude Jacobuskerk en voor een lekker hapje en drankje kun je hier terecht. Anno 2020 is het merk Jopen één van de bekendste producenten van speciaalbier in Nederland. Voor meer informatie kijk op de website van Jopenbier.

Het stadhuis op het marktplein, Haarlem
De stadhuis op de Grote Markt
De Sint Bavo Kerk
St. Bavo Kerk in Haarlem

3. Bezoek de St. Bavo Kerk en het orgel waar Mozart op speelde


De bekendste kerk van Haarlem is toch wel de St. Bavo Kerk. Deze kerk ligt aan het bekendste plein van de stad, de Grote Markt. Het werd gebouwd in de 15de eeuw en behoort tot de honderd belangrijkste rijksgebouwen van Nederland.

Het orgel van de St. Bavo werd gebouwd door de Duitser Christian Müller tussen 1735 en 1738. De orgelkast bestaat voor een deel uit bladgoud en was bij de voltooiing het grootste orgel ter wereld. Enkele grote componisten hebben dit orgel ooit beroerd, waaronder Mendelsohn, Händel en de tienjarige Mozart in 1766.

De Sint Bavo Kerk in Haarlem, Noord-Holland
Ooit het grootste orgel ter wereld
Het Teylers Museum
Het bijzondere interieur van het Teylers Museum

4: Ontdek het oudste museum van Nederland: het Teylers Museum


Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778) was een vermogende Nederlandse zakenman. Hij had een grote belangstelling voor kunst en wetenschap en liet in zijn testament na dat zijn vermogen en collectie als doel moest hebben de kunst en wetenschap in Nederland te bevorderen. Al gauw werd er in Haarlem een kenniscentrum gebouwd achter het woonhuis van Pieter Teyler. Dit kenniscentrum kennen we tegenwoordig als het Teylers Museum. Dit museum bezit het oudste museumzaal waarvan het interieur al meer dan 2 eeuwen oud is. De collectie bestaat uit natuurkundige instrumenten, fossielen, prenten en schilderijen van o.a. Rembrandt en Rafäel. Pieter Teyler van der Hulst ligt begraven in de St. Bavo kerk.

Het Teylers Museum in Haarlem, Noord-Holland
Het oudste museum van Nederland: het Teylers Museum

5: Maak een wandeling door Haarlem, de Hofjesstad


Elke vrijdagmiddag en zaterdagmiddag om 14 uur wordt er door de plaatselijke VVV stadswandelingen gehouden met stadsgidsen die je vertellen over de geschiedenis van Haarlem. Zo neemt de gids je o.a. mee langs de vele hofjes (binnentuinen) die de stad rijk is. De wandeling duurt ongeveer 1.5 uur en is vooraf te reserveren via de website van Visit Haarlem.

Liever de stad verkennen per boot? Ook dat is mogelijk. Van april tot oktober kun je hier dagelijks een boottochtje maken van 75 minuten en kom je langs de vele bezienswaardigheden van de stad. Kijk voor meer informatie op de website van Haarlem Canaltours.

6: De koepelkathedraal: Kathedrale basiliek Sint Bavo


De kathedrale basiliek Sint Bavo werd gebouwd aan het einde van de 19de eeuw. Het ligt ten zuidwesten van het historische centrum en is ontwikkeld door de zoon van Pierre Cuypers, Joseph Cuypers. Het is een opvallend gebouw in eclectische en neoromaanse stijl. In mei 1948 is de kerk door paus Pius XII tot basiliek verheven. Het is net als de St. Bavo kerk gewijd aan de patroonheilige van de stad, St. Bavo.

De Spaarne brug in Haarlem
Heel vaak krijg je het gevoel dat Haarlem wel erg op Amsterdam lijkt met zijn mooie panden en bruggen.

Accommodatie – Waar te verblijven in Haarlem?


Een dag in Haarlem is niet genoeg om de historie van de stad goed te leren kennen. Voor diegene die graag één of twee nachtjes willen overnachten kunnen dat het beste doen rondom de Sint Bavo of in de buurt van het treinstation.

Het oudste hotel van de stad is het klassieke boetiekhotel Lion d’Or. Dit hotel begon in 1839 als tapperij en werd vanaf de jaren 20 van de vorige eeuw gebruikt om gasten onder te brengen. Lion d’Or heeft tegenwoordig een klassieke uitstraling in een modern jasje. Het ligt tegenover het treinstation en dus ideaal om de stad te verkennen.

Op zoek naar leuke accommodatie? Klik dan hier voor meer leuke hotels en guesthouses in Haarlem

Ben je overigens een groot fan van winkelen? Wist je dat Haarlem al meerdere jaren de winkelstad van Nederland is? In de oude binnenstad vind je een grote variatie aan leuke en gezellige winkeltjes. Maar ook in de avond kun je terecht bij meer dan 200 restaurantjes en meer dan 90 kroegen. Dat weekend in Haarlem moet toch wel goed komen?

Centraal Station van Haarlem
Het treinstation van Haarlem

Vervoer – Hoe kom je in Haarlem?


De beste manier om in Haarlem te komen is met het openbaar vervoer. Vanaf Amsterdam Centraal is het 20 minuten met de trein naar Haarlem Centraal. Zoals je inmiddels weet is dit de tevens oudste spoorwegverbinding van Nederland. Vanaf Schiphol doe je er ongeveer 20 minuten over. Kijk voor meer informatie op de website van de Nederlandse Spoorwegen.

Ben je van plan met de auto te komen? In de binnenstad zijn een aantal parkeergarages waar je de auto kwijt kunt, maar voor een hele dag kost dat al gauw 25 euro. Een andere mogelijkheid is om de de auto te parkeren bij station Spaarnwoude (Ikea) ten oosten van de stad en dan een trein of bus te nemen naar het centrum. Hetzelfde geldt voor station Overveen ten westen van Haarlem. Voor meer informatie kijk op de website van de gemeente Haarlem.

Heb jij nog meer tips, ideeën of opmerkingen over de historische stad Haarlem in Noord-Holland? Laat dan gerust hieronder een bericht achter!

Laat een bericht achter

Deze website maakt gebruik van cookies. We nemen aan dat u hier meer akkoord gaat en lees er meer over in het privacybeleid Accepteer Lees meer

Privacy & Cookies Beleid
UA-140023448-1