Bezoek het historische Paleis op de Dam

by Steven
Leestijd: 4 minuten

Het Paleis op de Dam is misschien wel het meest iconische gebouw op dit grote plein. Maar van een bezoekje was het nog niet gekomen. Het paleis is niet altijd geopend en wordt nog veelvuldig gebruikt voor staatsbezoeken en andere gelegenheden. Het is niet mogelijk om het hele Paleis van binnen te zien, maar waar je wel mag komen is al indrukwekkend genoeg. En dan te bedenken dat het paleis bijna 2 eeuwen als stadhuis dienst deed.

Burgerzaal Paleis op de Dam
De burgerzaal met op de achtergrond Atlas en zijn wereldbol

Het nieuwe stadhuis

In het midden van de 17de eeuw wilden de stadsbestuurders van Amsterdam een nieuw onderkomen. Amsterdam behoorde op dat moment tot één van de belangrijkste steden van de wereld. Daarom moest er een stadhuis komen met veel aanzien.

Jacob van Kampen kreeg de opdracht en maakte een stadhuis in de stijl van het Hollands Classicisme. Dat is een bouwstijl dat de klassieke oudheid als voorbeeld stelt. Eenvoudige vormen en verhoudingen worden gecombineerd met klassieke ornamenten en die zijn zowel van buiten als van binnen duidelijk zichtbaar. In 1655 was het gebouw klaar voor gebruik en waren de totale kosten 8.5 miljoen gulden. Voor die tijd was die een zeer groot bedrag, maar het mocht wat kosten.

Vandaag de dag wordt het Paleis op de Dam gezien als het meest belangrijke gebouw uit de Gouden Eeuw. Met de Gouden Eeuw wordt de 17de eeuw bedoeld, waarin Nederland zowel in handel, wetenschap en kunsten een ongekende bloeiperiode meemaakte. Toen het gebouw af was in 1655 sprak men over het ‘achtste’ wereldwonder. Puur omdat men nog nergens anders een niet-religieus gebouw van zulke omvang had gezien.

Paleis op de Dam
Hollands Classicisme

Symboliek

Een gratis audiotour is beschikbaar in diverse talen om een indruk te geven van het interieur van het gebouw. Maar eerlijk is eerlijk, de burgerzaal is van een dusdanige schoonheid dat het Paleis een absolute must moet zijn om te zien. Al zijn het alleen de vele klassieke beelden en schilderijen die in de diverse zalen hangen.

In de burgerzaal zien we de Griekse god Atlas met een wereldbol op zijn rug. Dit symbool geeft aan dat Amsterdam in de 17de eeuw werd gezien als het centrum van het universum. Zo is een bronzen Atlas ook op het dak van het Paleis waar te nemen. Het is niet de enige symboliek van dit gebouw.

Koningin Wilhelmina
Kroonluchters en een schilderij van Wilhelmina

Stadhuis

Het Paleis op de Dam werd dus gebouwd in de functie van stadhuis. In 1683 vergaderde de sociëteit van Suriname in dit gebouw. Deze sociëteit bestond uit de West-Indische Compagnie, de rijke familie van Aerssen van Sommelsdijck en de stad Amsterdam. Zij hadden alle 1/3 van Suriname in handen.

Het doel was de handel te bevorderen in dit koloniale deel van Nederland. Amsterdam en de WIC zorgden voor de financiën, administratie, schepen en de aanvoer van slaven. De eerste gouverneur van Suriname werd Cornelsi van Aerssen van Sommelsdijck. Het aantal plantages en slaven groeiden aanzienlijk in de 50 jaar na de oprichting.

Paleis op de Dam
Eén van de vele kamers van het paleis

Een paleis

In 1808 schonk de gemeente Amsterdam het paleis aan Lodewijk Napoleon, broer van Napoleon Bonaparte. Hij was koning van Nederland tot 1810, toen onenigheid met zijn broer leidde tot zijn afzetting en annexatie van Nederland. Lodewijk Napoleon had een imposante kunstcollectie opgebouwd in het paleis, iets wat later over zou gaan naar het Rijksmuseum.

In 1813 werd het paleis door Willem 1, toen net soeverein vorst van de Verenigde Nederlanden geworden, teruggeven aan de stad Amsterdam. Die weigerden de teruggave met het idee dat de band tussen Amsterdam en de vorst moest verstevigen. Sinds 1815 is het Paleis van de Dam officieel een onderdeel van het koningshuis.

Tegenwoordig worden vooral ceremoniële bijeenkomsten gehouden. Ook staatsbezoeken worden gehouden in het Paleis. In 2013 tekende Koningin Beatrix haar abdicatie en werd Willem-Alexander de nieuwe koning.

Atlas Paleis op de Dam
Amsterdam als centrum van het universum

Het Paleis op de Dam bezoeken?

Hoe kom ik er?

Het Paleis op de Dam ligt, verrassend, op de Dam, 10 minuten lopen vanaf het Centraal Station. Met de metro lijn 52 uitstappen bij Rokin. Voor de rest stoppen veel trams bij halte Dam. Entree tot het Paleis kost € 10 met een gratis audiotour.

Google Maps: Paleis op de Dam Amsterdam

Openingstijden:

Het Paleis op de Dam is over het algemeen elke dag geopend van 10 tot 17 uur. Maar aangezien het paleis ook gebruikt wordt voor officiële staatsbezoeken is het soms enkele dagen dicht. Voor meer informatie zie de website van het paleis.

Bronnen:

Meer lezen over Amsterdam?

Leave a Comment

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More