De Nieuwe Kerk: brand en protestantisme

by Steven
Leestijd: 4 minuten

De Nieuwe Kerk ziet er misschien niet anders uit dan de meeste kerken in Nederland. Maar de centrale ligging op de Dam en haar geschiedenis zijn wel indrukwekkend. Zo is de Nieuwe Kerk het decor voor de inauguratie van een nieuwe koning of koningin. In 2002 trouwde hier prins Willem-Alexander(1967) met zijn Argentijnse vrouw Maxima Zorreguita(1971).

En vanaf 1980 wordt de kerk niet meer gebruikt voor processies en diensten. Sindsdien wordt het gebruikt als cultureel centrum, met o.a. een jaarlijkse tentoonstelling over de World Press foto. Maar deze kerk is meer. Bekende Nederlanders liggen hier begraven, waaronder admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruijter(1607-1676) en de dichter Joost van den Vondel (1587-1679). Voor Michiel de Ruijter werd zelfs een praalgraf gebouwd.


Glas en Loodraam Amsterdam
Glas-in-loodraam


De Oude Kerk was te klein

De naam Nieuwe Kerk veronderstelt dat het gebouw vrij nieuw moet zijn. Maar het tegendeel is waar. Aan het begin van de 15de eeuw werd de Nieuwe Kerk gebouwd. Amsterdam groeide dusdanig snel dat de Oude Kerk het aantal kerkgezinden niet meer aankon. Men bouwde een ‘nieuwe’ kerk en sindsdien draagt het deze naam. Maar de voltooiing van het gebouw duurde tientallen jaren. Oorzaak waren de stadsbranden van 1421 en 1452, waardoor de kerk opnieuw opgebouwd moest worden.

De Oude Kerk ligt in de buurt van de Wallen. De Wallen kennen we ook wel als de Rosse buurt. Misschien iets voor een ideale dagbesteding?


Nieuwe Kerk Amsterdam
Interieur van de Nieuwe Kerk


Protestantisme en de stadsbrand van 1645

Europa werd in de 16de eeuw geconfronteerd met de denkbeelden van Maarten Luther(1483-1546) en Johannes Calvijn(1509-1564). Zij hadden kritiek op de macht en rijkdom van de katholieke kerk. Hieruit is het Protestantisme ontstaan. Hervorming was het motto, maar de katholieke kerk zag er niets in. In 1566 leidde dit schisma tot de beeldenstorm. Protestanten vernietigden religieuze beelden en boeken in katholieke kerken. De Nieuwe Kerk werd een protestante kerk.


Een nieuwe toren…

Al in de zestiende eeuw wilde men de kerk uitbreiden met een toren. Maar door het veranderende religieuze klimaat werd dit uitgesteld. In de 17de eeuw waagde men een nieuwe poging. Echter een ander project gooide roet in het eten. Het stadhuis, het huidige Paleis op de Dam kostte dusdanig veel geld dat er geen geld meer beschikbaar was voor de Nieuwe Kerk. Van een toren is het dus nooit gekomen.

In 1645 vond de grootste stadsbrand plaats in de geschiedenis van Amsterdam. Ook de Nieuwe Kerk moest het ontgelden en brandde bijna volledig af. Bij de nieuwbouw werd besloten stenen gewelven te bouwen in plaats van houten. Het huidige gebouw dateert van 1648.


Graf Michiel de Ruijter
Het graf van Michiel de Ruijter


Het graf van…

In de Nieuwe Kerk liggen een aantal historische personen begraven. De admiraal Michiel Adriaanszoon de Ruijter (1607-1676) kreeg in 1677 hier zijn graf. Een mooi praalmonument werd ontworpen door Rombout Verhulst. De vloer ligt bezaaid met diverse grafstenen. Verder hebben dichter Joost van den Vondel (1587-1679), vlootvoogd van de VOC Jan van Galen (1605-1653) en schilder en burgemeester van Amsterdam Nicolaes Tulp (1593-1674) hier een graf.


Graf Michiel de Ruijter
Het praalgraf van Michiel de Ruijter


Een traditie

Vanaf 1814 word de kerk gebruikt voor de inhuldiging van de nieuwe koning. Koning Willem 1 legde op 30 maart 1814 hier de eed op de grondwet af. De laatste inhuldiging vond plaats in 2013, toen Willem Alexander de nieuwe Koning werd. Tevens er wordt jaarlijks op 4 mei een dienst gehouden met betrekking tot Dodenherdenking, voorafgaand aan de kranslegging op de Dam door de koning.

Van 1959 tot 1980 kreeg de Nieuwe Kerk een grondige restauratie. Sinds 1980 vinden er geen kerkelijke diensten meer plaats, maar fungeert het als een cultureel centrum.


Nieuwe Kerk Amsterdam
Grafsteen in de Nieuwe Kerk


De Nieuwe Kerk in Amsterdam bezoeken?

Hoe kom ik er?

De Nieuwe Kerk ligt aan de Dam, 10 minuten lopen vanaf het Centraal Station. De dichtstbijzijnde metro is halte Rokin, lijn 52. Voor de rest stoppen heel veel trams bij halte Dam. Entree voor het gebouw kost €12,50.

Openingstijden:

De Nieuwe Kerk in Amsterdam is elke dag geopend van 10 tot 17 uur.

Bronnen:


Meer lezen over Amsterdam?

Leave a Comment

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More