Home » Europa » Nederland » Zwolle - Historische Reisgids

Stedentrip Zwolle? | 6 historische plekken in deze bijzondere Hanzestad

by Steven
Gepubliceerd: Laatste update:

Mensen uit Zwolle hebben blauwe vingers. Dat komt niet, omdat ze slechte doe-het-zelvers zijn en constant op hun vingers slaan bij het klussen. Nee, het is een bijnaam die rond 1500 ontstond door de rivaliteit tussen de bloeiende en bruisende Hanzestad Zwolle en het nabijgelegen Kampen. En eigenlijk was het eerder een scheldnaam, maar de Zwollenaren hebben de geuzennaam ‘blauwvingers‘ omarmt.

Wie een bezoek brengt aan Hanzestad Zwolle zal ontdekken dat de inwoners geen blauwe vingers hebben. Maar wat je wel ziet is dat het tegenwoordig een gezellige stad is met een prachtig historisch centrum uit de 15e eeuw. Het was niet voor niets dat deze eeuw voor Zwolle de Gouden Eeuw werd genoemd. Alleen al vanwege de geschiedenis van de stad is het een leuke bestemming om er 1 a 2 dagen te verblijven.

Maar hoe zit het nou met dat verhaal over de blauwvingers? En wat is eigenlijk een Hanzestad en waarom heeft de stad een sterrenstatus? En welke 6 bezienswaardigheden mag je echt niet missen als je een stedentrip maakt naar deze leuke plaats in Overijssel? Hier lees je alles over deze historische bestemming: Hanzestad Zwolle.

Mijn website maakt gebruikt van affiliate links. Dat betekent dat als je een boeking maakt via één van mijn links dat ik daar een kleine vergoeding voor krijg.

Wat wil jij weten over Hanzestad Zwolle in Overijssel?

De wijndragerstoren en de binnenstad van Zwolle
Uitzicht op de gracht en de wijndragerstoren

Geschiedenis Zwolle – Bloeiperiode, sterrenstatus en Blauwvingers?

De naam Zwolle wordt in 1040 voor de eerste keer genoemd in een oorkonde. Dat betekent dat de stad in 2040 officieel haar 1.000 jarige bestaan mag vieren. Het duurde echter tot 1230 voordat de stad ook daadwerkelijk stadsrechten kreeg. Die werden door de bisschop van Utrecht, Wilbrand van Oldenburg (1175-1233) verleend vanwege de hulp die de stad gaf aan de bisschop tijdens de Slag bij Ane (1227). Uiteraard was Zwolle in die tijd een vrij klein gehucht dat in de 15e eeuw pas echt tot bloei kwam.

Economische en culturele bloei in Hanzestad Zwolle

Want de 15e eeuw was de Gouden Eeuw voor Zwolle. Een aantal gebouwen uit de huidige binnenstad komen uit deze eeuw en geven de stad een historisch karakter. De economie groeide door de komst van koopmannen en gildes naar de stad. En in 1448 verleende de Duitse bisschip Rudolf van Diepholt (1390-1455) Zwolle stadsrechten door het op te nemen onder de steden van het Duitse Rijk. Het werd daarmee een echte handelsstad en trad toe tot de Hanze. Dit was een samenwerkingsverband van ongeveer 200 steden die met elkaar handel dreven. Door dat samenwerkingsverband bloeide Zwolle uit tot één van de meest culturele en economische steden van de regio. Dit veranderde aan het einde van de 16e eeuw toen Amsterdam en de regio Zeeland het het economische hart gingen vormen.

A Star is born en zijn naam is Zwolle

Tot slot is het interessant om te weten dat de binnenstad van Zwolle uit een ster bestaat. Dat is tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) ontstaan toen de stadhouder en legeraanvoerder van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, Maurits van Oranje de stad liet versterken met een grote muur. En nog steeds kun je de contouren van deze ster zelf ontdekken vanaf één van de 6 historische bezienswaardigheden van deze Hanzestad.

Maar wat is nou toch dat verhaal van die Blauwvingers?
Rond 1500 was er veel rivaliteit tussen Zwolle en de nabijgelegen stad Kampen. Omdat Kampen een nieuwe klokkenspel nodig had besloot Zwolle hun klokkenspel voor veel te veel geld aan de vijand te verkopen. De Kampenaren waren best bereid dit bedrag te betalen, alleen hoe wilden ze zelf kunnen bepalen. Om de Zwollenaren een poets te bakken werd besloten om grote zakken met stuivers af te leveren. De Zwollenaren waren dagenlang bezig met tellen, ze hebben letterlijk ‘de vingers blauw geteld’.

De binnenstad van Zwolle
De oude binnenstad van Zwolle in de vorm van een ster

Bezienswaardigheden – 6 historische plekken in Zwolle

Inmiddels heb je een indruk gekregen van de geschiedenis van Zwolle. Hieronder vind je 6 bezienswaardigheden die je tijdens een bezoek aan deze oude Hanzestad echt niet mag overslaan. En kijk ook zeker even om je heen naar de vele monumentale panden die de oude binnenstad rijk is. En naast de 6 historische plekken vind je hier nog meer tips en informatie om jouw stedentrip naar Zwolle helemaal compleet te maken.

1. De mooiste poort van Nederland? De Sassenpoort?

De mooiste poort van Nederland? Het zou zo maar kunnen. Het is in ieder geval een indrukwekkende verschijning. Als je vanaf het station bij de gracht aankomt zie je de Sassenpoort aan de rechterkant al staan.

Aan het begin van de 15e eeuw werd deze poort gebouwd als een onderdeel van de verdedigingswerken van de stad. Het diende als een binnenpoort, gemaakt van trachiet, tufsteen en zandsteen. Het mooie exterieur van het gebouw laat zien hoe welvarend de Hanzestad Zwolle in de 15e eeuw moest zijn.

Nadat het zijn functie als verdedigingspoort in de 17de eeuw verloor werd het gebruikt als gevangenis. Vanaf 1739 werd de toren gebruikt om er minder bedeelde gezinnen in te huisvesten.

Aan het einde van de 19de eeuw nam de Nederlandse Staat het monument over van de stad. Tijd voor een restauratie! Zo werd de houten klokkentoren vervangen voor de huidige toren. Een eeuw land was de Sassenpoort in gebruik bij het Provinciaal Rijksarchief in Overijssel en wordt het nu gebruikt als tentoonstellingsruimte.

Wil je de Sassenpoort bezoeken? Dat kan alleen op woensdag en zaterdag van 11 tot 17 uur (in de winter tot 16 uur). Toegang tot de poort en de expositieruimte kost 3 euro.

2. De kerk zonder toren: de St. Michaëlskerk

Op de plek van de St Michaëlskerk stond ooit een Romaans kerkje. Maar in de 15de eeuw werd een nieuw kerk gebouwd ter ere van de bestrijder van de draak, de aartsengel Michaël. Bovenop het dak staat een beeldje van hem, maar vergeet niet de opmerkelijke groene versie op het marktplein!

Ooit had de St. Michaëlskerk de hoogste kerktoren van Nederland, hoger dan de domtoren in Utrecht. Maar in 1682 stortte de 120 meter hoge toren in door een blikseminslag en werd het nooit meer herbouwd.

St. Michaelskerk en de groene Engel, Zwolle
St. Michael, alleen een beetje groen aangeslagen staat naar zijn gelijknamige kerk

Het interieur van de kerk viel wat tegen, maar dat kwam vooral omdat ze bezig waren met een verbouwing (mei 2019). Toch heeft deze kerk twee objecten die normaal gezien het bezichtigen waard zijn: een orgel uit 1721 en een preekstoel uit het begin van de 17de eeuw.

En na het bezichtigen van deze kerk word het tijd voor een alcoholische versnapering bij één van de vele cafeetjes en restaurants op het marktplein!

3. Moderne kunst in Museum de Fundatie

Het bijzondere museum de Fundatie
Het moderne museum de Fundatie in Zwolle met een bijzonder dak

Zin om een museumpje te bezoeken? Dan zit je bij Museum de Fundatie aan het juiste adres. Dit opmerkelijke gebouw werd tussen 1838 en 1841 gebouwd in neoclassicistische stijl. Maar het meest karakteristieke deel van het gebouw is de ‘wolk’ op het dak. Deze ‘wolk’ bestaat uit 55.000 wit-blauwe tegeltjes en geeft het museum een spectaculair uiterlijk.

Het museum herbergt een collectie beeldende kunst vanaf de middeleeuwen tot nu. Maar vooral de moderne en hedendaagse kunst overheerst. Maar eerlijk is eerlijk, het is een prachtig museum met werken van Corneille, Appel, Toorop en vele andere schilders en makers uit de 20ste eeuw.

Museum de Fundatie is geopend van dinsdag tot zondag van 11 tot 17 uur. Entree tot het museum kost €14 per persoon.

Feitje: Zwolle is de stad van de schilder Herman Brood (1946-2001). Tegenover Museum de Fundatie bevindt zich de Herman Brood Experience. Mocht je interesse hebben in een schilderij van Herman Brood, dan zit je hier goed!

4. Uitzicht over de stad: de Peperbus

De peperbus in Zwolle
Een icoon van Hanzestad Zwolle: de Peperbus

Een andere kerk die niet mag ontbreken is de ‘Onze Lieve Vrouw ter Hemelopneming’. Maar deze kerk is vooral bekend van zijn toren. In Zwolle staat deze bekend als de Peperbus genoemd. Want kijk maar even goed naar de toren! Waar lijkt het op (goed kijken!)? Juist!

De eerste fundamenten voor een kerk werden gebouwd aan het einde van de 14de eeuw. In 1450 werd daar een toren aan toegevoegd. Na de beeldenstorm van 1566 werd de kerk lange tijd (tot 1811) gebruikt voor niet kerkelijke doeleinden. De Protestantse meerderheid in Zwolle bepaalde namelijk dat de Katholieke Peperbus niet als kerk gebruikt mocht worden.

De peperbus in Zwolle
Hij lijkt echt op een peperbus!

Wat leuk is om te doen is het beklimmen van de 236 treden van de Peperbus. Vanaf de toren heb je een prachtig uitzicht op de Hanzestad Zwolle. De kosten voor deze klim zijn € 3 euro per persoon. Als je goed kijkt herken je misschien wel de ster van Zwolle! Oké, het is bijna niet te zien, maar de stervormige binnenstad is een feit!

De Peperbus is van 1 april tot 1 november geopend op maandag van 13.30 tot 16.30 uur en van dinsdag tot zaterdag van 11.00 tot 16.30 uur. Van 1 november tot 1 april is het geopend van maandag tot vrijdag van 13.30 tot 15.30 uur en op zaterdag tot 16 uur.

Feitje: Paus Johannes Paulus II verleende de Onze Lieve Vrouwenkerk de eretitel Basilica Minor.

5. De stadsmuur en de 23 poorten

De stadsmuur van Hanzestad Zwolle
Zwolle: Oude stadsmuur

Als je een oude stad met verdedigingswerken gaat bezoeken dan wil je de oude stadsmuur toch ook zien? Aan de noordzijde van de binnenstad bevinden zich nog enkele stukken stadsmuur uit de 15de eeuw. Als je in het straatje ‘Aan de stadsmuur’ loopt dan kun je het niet missen!

Van de verdedigingswerken zijn naast de eerder genoemde Sassenpoort en de stadsmuur nog maar 3 van de 23 poorten overeind gebleven. Dat zijn de Pelserpoorttoren, de Zwanentoren en de Wijndragerstoren.

Tip: Is het een beetje mooi weer op de dag van het bezoek? Maak dan een mooie rondvaart rondom de oude binnenstad. Een ticket kost €9.

6. De Broerenkerk of Waanders in de Broeren

Broerenkerk Waanders in de Broeren, Zwolle
De Broerenkerk

Tot slot nog een kerk! Of niet? In de 15de eeuw werd door de Dominicanen het Broerenklooster en de Broerenkerk gesticht. Maar vanaf 1580 werd de klooster en de kerk gesloten en in 1640 in gebruik genomen door de protestanten. Zij hielden hier tot 1983 hun kerkdiensten.

Vanaf 1983 werd het gebouw gebruikt voor diverse tentoonstellingen en evenementen. Maar daar kwam vanaf 2013 verandering in. Sindsdien is het in gebruik als boekwinkel! Het originele orgel uit 1824 is nog steeds aanwezig en kan officieel nog gebruikt worden. Maar of iemand daar in een boekwinkel op zit te wachten…! Waanders in de Broeren wordt gezien als één van de mooiste boekwinkels van Nederland.

Waanders in de Broeren is elke dag geopend, ook op zondag. Op zondag en maandag is de kerk/winkel geopend vanaf 12 uur, de rest van de week vanaf 9.30 uur.

Wijndragerstoren en de Broerenkerk
De wijndragerstoren en rechts een deel van de broerenkerk

Accommodatie – Waar te verblijven in Zwolle?

Wil je historisch overnachten in Zwolle? Een mogelijkheid is dan Bed & Breakfast de Pelsertoren. Hier overnacht je in een rijksmonument, aangezien de Pelsertoren in 1500 een onderdeel was van de verdedigingswerken van de stad. Boek wel op tijd, want ze hebben maar een aantal kamers beschikbaar.

Kijk hier voor meer leuke hotels en guesthouses in Zwolle

Eten & drinken: Zwolle is bekend van het beste restaurant van Nederland, de Librije. Maar heb je trek in lekkere snoepjes, ga dan naar het Zwols Balletjeshuis. Naast typische Zwolse producten kun je hier ook terecht voor informatie over de stad.

Vervoer – Hoe kom je in Zwolle?

Zwolle is het makkelijkst te bereiken met de trein. Het treinstation van Zwolle ligt op loopafstand en ten zuiden van de oude binnenstad. Vanuit Amsterdam gaat er om het half uur een intercity naar Zwolle. Deze doet er iets meer dan een uur over. Voor meer informatie kijk op de website van de NS.

Liever met de auto naar Zwolle? Op de website van de gemeente vind je een compleet overzicht van de parkeertarieven rondom de oude binnenstad.

Heb jij nog tips, opmerkingen of ideeën over Hanzestad Zwolle? Laat dan gerust hieronder een bericht achter!

Laat een bericht achter

Deze website maakt gebruik van cookies. We nemen aan dat u hier meer akkoord gaat en lees er meer over in het privacybeleid Accepteer Lees meer

Privacy & Cookies Beleid
267113916